Przewodnik po Chorwacji
Twierdza Klis, Chorwacja: gdzie się znajduje i jak się tam dostać ze Splitu, cena biletu i godziny otwarcia, wycieczki Gra o Tron, co można zobaczyć i moje wrażenia z wizyty
Zaktualizowano:
jestem zapalonym niezależnym podróżnikiem, travel bloggerem z ponad 10-letnim doświadczeniem.
O mnie i o tym, dlaczego prowadzę ten Autorski Przewodnik po Chorwacji, napisałem szczegółowo tutaj
Ten artykuł opowie ci o Twierdzy Klis — ważnym zabytku historycznym Chorwacji, ogólnie o regionie Środkowa Dalmacja, w szczególności. Opowiem o interesujących momentach podczas zwiedzania twierdzy, na które warto zwrócić uwagę, zwłaszcza o jej związku z serialem «Gra o tron».
Podam również, praktyczne informacje o tym, jak dostać się do twierdzy, godzinach otwarcia oraz cenach biletów i wycieczek — co będzie przydatne podczas planowania podróży.
Twierdza Klis koło Splitu: czym jest znana i czy warto ją odwiedzić
Średniowieczna twierdza Klis znajduje się na skale, tuż nad wsią o tej samej nazwie, kilkadziesiąt minut jazdy od Splitu.
Początkowo, niewielkie iliryjskie umocnienie, później stało się królewskim zamkiem — rezydencją wielu królów Chorwacji, a także — masywnym fortyfikacją z okresu wojen tureckich.
Przez swoją ponad 2000-letnią historię twierdza Klis broniła granic Dalmacji, wielokrotnie padała pod naporem wroga i była odzyskiwana, przechodziła liczne rekonstrukcje.
Ze względu na swoje położenie była głównym obiektem obronnym Dalmacji, a o jej sławnej historii w Chorwacji wie każdy uczący się.
Panorama twierdzy Klis — z daleka wygląda bardzo okazale i imponująco
Patrząc z daleka, twierdza ze swoim 140-metrowym murem nie różni się od skały, na której została zbudowana. Tymczasem, jest to jeden z najcenniejszych przykładów architektury obronnej w Dalmacji, który dotrwał do naszych czasów.
Twierdza była otoczona trzema murami obronnymi, otaczającymi centrum. Tutaj nie ma prostych linii: wszystkie budowle trzeba było wpasować w złożony, nierówny krajobraz.
Zobacz wszystkie nasze artykuły o Splicie dostępne na tej stronie
Godziny otwarcia i cena biletu do Twierdzy Klis
- Cena biletu wstępu do twierdzy Klis: 8 euro dla dorosłych i 4 euro dla dzieci.
- Godziny otwarcia twierdzy: codziennie, od 08:30 do 20:30.
- Adres: Trg Mejdan 10, 21231, Klis.
Droga do Twierdzy Klis ze Splitu
Dojazd do twierdzy ze Splitu jest możliwy regularnym autobusem nr. 22, który odjeżdża ze stacji obok Narodowego Teatru w Splicie. Autobusy nr. 35 i 36 odjeżdżają z dworca autobusowego Sukoišan.
Lokalizacja twierdzy Klis na mapie
Wycieczki z wizytą w Twierdzy Klis
Zorganizowana wycieczka to kolejna doskonała opcja odwiedzenia twierdzy dla tych, którzy nie mają wynajętego samochodu i nie chcą męczyć się pytaniem, jak samodzielnie dotrzeć do Klisu autobusem, a następnie powrócić tym samym sposobem.
Poniżej wybrałem kilka wycieczek z wizytą w Twierdzy Klis, na które warto zwrócić uwagę:
Z Splitu: wycieczka po Twierdzy Klis — od 300 euro za dwie osoby
Najpierw samochód, furgonetka lub mikrobus zawiezie cię do pozostałości starożytnego przedmieścia Splitu, kiedyś znanego jako Solin, gdzie zobaczysz ruiny niegdyś wielkiego centrum kulturalnego.
Współczesne miasto Solin powstało na starożytnych ruinach Salony. W późnym okresie rzymskim Salona miała duży wpływ polityczny i religijny. Salona została założona po wojnie domowej w Rzymie, za czasów Juliusza Cezara i była kwitnącym miastem, trzy razy większym niż Pompeje. A dzisiaj Solin to piękne miasto, popularne zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów.
Następnie, odwiedzisz Twierdzę Klis — fortyfikację z najlepszym widokiem na Split i okolicę. Tutaj kręcono słynny serial «Gra o tron», więc jeśli jesteś jego wielkim fanem, to jest to miejsce dla ciebie!
Split: wycieczka z przewodnikiem śladami Gry o tron — od 79 euro za osobę
Odkryj miejsca kręcenia serialu «Gra o tron», podczas wycieczki po Splicie (pałac Dioklecjana i podziemne rejony miasta). Następnie, odwiedź pobliską Twierdzę Klis, przypominając sobie znane sceny z serialu.
Spotkasz się ze swoim przewodnikiem przy południowym wejściu do pałacu Dioklecjana (Brązowe Wrota/Porta Aenea) i rozpoczniesz podróż furgonetką do Twierdzy Klis, położonej niedaleko Splitu.
Po dotarciu na miejsce przeniesiesz się do miasta Meereen i będziesz podążać śladami Daenerys Targaryen.
Mogą być przydatne: zobacz wszystkie wycieczki z wizytą w Twierdzy Klis, klikając ten link
Co można zobaczyć w Twierdzy Klis
Góry, które ciągną się wzdłuż całego wybrzeża Dalmacji, zawsze były naturalną ochroną między wybrzeżem Morza Śródziemnego a resztą Bałkanów. Podczas zbliżania się do Splitu, można zobaczyć lukę w tej linii obronnej, przejście między górami.
I właśnie tam, w tej szczelinie — wysoki skała z ogromną kamienną twierdzą na szczycie. To Twierdza Klis. Najlepszy widok na nią — z autostrady, omijającej Split od północy. Z tego punktu widzenia można na nią spojrzeć, jeśli tylko nie lenić się i trochę z niej zjechać na krótki postój.
Tutaj jest wiele podjazdów i zjazdów, ale to sprawia, że eksploracja tej twierdzy staje się jeszcze bardziej interesująca
Tuż pod twierdzą, z widokiem na miasto Split, znajduje się mała wioska usiana winnicami i gajami oliwnymi. Ze strony wioski wspinaczka do twierdzy jest dość długa i prowadzi krętymi ścieżkami po dość stromym zboczu.
Być może, miłośnicy fantasy zwiększyli ruch, ale twierdza Klis nadal nie jest popularną atrakcją turystyczną. Corocznie odwiedza ją nie więcej niż 15 000 osób.
Oznacza to, że nie będziesz musiał walczyć z tłumem, aby przejść przez korytarze twierdzy. Nawet w sezonie możesz zrobić kilka zdjęć twierdzy bez żadnego innego odwiedzającego. A jeśli przyjedziesz poza sezonem, możesz mieć «twierdzę tylko dla siebie».
Zobacz wszystkie nasze artykuły o Splicie dostępne na tej stronie
Mury i wieże Twierdzy Klis
Twierdza posiada trzy obronne kamienne mury, otaczające centralny punkt oparcia. Struktura jest nieregularna, ponieważ została zaprojektowana tak, aby wpasować się w naturalną topografię — doskonały przykład «organicznej architektury».
Główne wejście do pierwszej linii murów Klis zostało wybite przez Austriaków na początku XIX wieku na miejscu starszych weneckich bram. Po lewej stronie znajduje się zachowane weneckie umocnienie, w pobliżu — «pozycja Avanzato», a na dole, pod ziemią, wąska sklepiona galeria, zwana «Kazamat».
Wejście do drugiej linii murów, dość uszkodzone podczas oblężenia w 1648 roku, strzeże wieża Oprą, najważniejsze umocnienie w zachodniej części całej twierdzy, pierwsze wzmianki o której pochodzą z 1355 roku.
Przez to wejście można dostać się do starej średniowiecznej części, która kiedyś była w posiadaniu chorwackiej szlachty. Obecny wygląd tych bram również, datuje się na początek XIX wieku.
Przechodząc przez trzecie bramy, można znaleźć się w części, która została zbudowana we wczesnym średniowieczu. Ostatnia przebudowa datowana jest na rok 1763.
Po zaroślach, które w wielu miejscach porosły mury twierdzy, widać, jak wiele lat ma ten zamek
Bardzo niewiele zamków i ruin, udostępnionych dla turystów, pozwala na swobodne spacerowanie po terenie, nieogrodzonym sznurami czy zamkniętymi drzwiami. Nie ma tu ochrony, kolejek, zabezpieczonych stref, zamkniętych drzwi ani znaków bezpieczeństwa. Nie ma też ogrodzeń. Twierdza jest tak swobodna dla odwiedzających, że jeden niewłaściwy krok może spowodować, że znajdziesz się u podnóża skały.
- Agregator taksówek i transferów, w którym możesz określić cenę za przejazd, która jest dla Ciebie wygodna: GetTransfer
- Wynajem samochodu w Chorwacji: Discovercars, Rentalcars oraz Economybookings
- Bilety na promy i katamarany w Chorwacji (+ alternatywne opcje podróży: autobus, samolot, pociąg): 12go
- Znajdź tanie hotele: Hotellook.pl
- Znajdź przewodnika, wycieczki lub bilety do muzeum w Chorwacji: GetYourGuide.pl
Twierdza Klis, krok po kroku - moja opinia wizyty i to, co tam zobaczyłem
W nieprzystępności twierdzy przekonałem się na własnej skórze, gdy, postanowiwszy skrócić drogę, skręciłem na stromą ścieżkę tuż, przy samej skale. Dosłownie natychmiast, po tym zakręcie, znalazłem się w tak zawiłym labiryncie wąskich uliczek, że niejednokrotnie poważnie martwiłem się o bezpieczeństwo mojego wynajętego samochodu.
Jeden z najwyższych punktów Twierdzy Klis
W końcu znalazłem mały parking i zrozumiałem, że dalsza jazda samochodem jest bezcelowa, więc lepiej będzie kontynuować pieszo. Ale nic z tego!
Wszystkie podejścia do samej skały kończyły się ślepymi zaułkami, a droga prowadziła mnie coraz dalej od skały i twierdzy, w jakieś zupełnie odległe zakamarki wioski.
Musiałem wrócić na główną drogę, która po kilku kilometrach kończyła się wygodnym rozgałęzieniem z czytelnymi wskaźnikami, prowadzącymi prosto do murów twierdzy na duży parking. To właśnie tutaj zdałem sobie sprawę, że najkrótsza droga nie zawsze jest najtrafniejsza!
Jest tu wiele ślepych zaułków, dlatego jeśli jedziesz samodzielnie, będziesz musiał trochę błądzić po terenie twierdzy
Prace restauracyjne trwają do dziś, ale wejście do zamku jest otwarte dla wszystkich chętnych. Zresztą, kasjer z przyjemnością przyjmie nie tylko euro, ale także dolary, jako opłatę za wstęp.
W niektórych miejscach twierdza wygląda przerażająco, chociaż jest ciągle restaurowana
Do twierdzy dostałem się przez główne wejście, które zostało odbudowane przez Austriaków w XIX wieku. Następnie, przez wąskie średniowieczne bramy i przez długi tunel, trafiamy do centralnej części twierdzy, z której roztaczają się wspaniałe panoramiczne widoki.
Przejścia do różnych części twierdzy są urządzone w postaci kamiennych tuneli
Znajduje się tutaj bardzo ciekawy kościół św. Wid, z oryginalnym ośmiokątnym dachem, przebudowany kiedyś przez Wenecjan z meczetu muzułmańskiego.
Wewnątrz tego budynku teraz jest zupełnie pusto, a kiedyś znajdowały się tutaj cztery ołtarze. W tej części zamku trwają obecnie prace archeologiczne. Nawet samemu można poczuć się jak archeolog i spróbować znaleźć coś interesującego.
Kościół św. Vida, obok którego nadal trwają prace archeologiczne
Moim znaleziskiem była część ogromnej szczęki, czy to od krowy, czy od konia. Do domu odmówiłem zabrać ten eksponat. Przez wąską skalistą przełęcz wspiąłem się na najwyższą część twierdzy. Obecnie, jest tutaj odrestaurowany budynek, na fundamencie którego kiedyś została zbudowana rezydencja królów chorwackich.
Szczęka, czy to od krowy, czy od konia, którą znalazłem między kamieniami w twierdzy
W jej najwyższym punkcie twierdza kończy się potężnym bastionem artyleryjskim, a jednocześnie dużym punktem widokowym. Ogólnie rzecz biorąc, zauważę, że prace restauracyjne będą trwały jeszcze długo. Wiele części twierdzy jest obecnie porośniętych krzakami i wykorzystywane jako wysypiska śmieci.
Artyleryjskie stanowiska, które wcześniej broniły twierdzę i miasta, położone za nią
Z drugiej strony, właśnie ten zaniedbany wygląd nadaje Klisowi swój specyficzny charakter. Przecież za parę lat — wszystko będzie inne. Klis już teraz przygotowuje się do losu Zamku Spiskiego (na Słowacji) — takiego, ważnego narodowego zabytku.
Tłumy turystów, różne tematyczne festiwale i mało interesująca ekspozycja muzealna staną się tu codziennością. Warto się pospieszyć do Klis właśnie teraz, póki jest jeszcze bardziej dziki i, przez to, bardziej atrakcyjny.
Chociaż ludzi w twierdzy jest na razie niewiele i nie cieszy się ona dużą popularnością, uważam, że wkrótce wszystko się zmieni. Ale na razie jest tu jeszcze pusto, więc polecam przyjechać tutaj i zobaczyć «cichą twierdzę» na własne oczy
"Gra o Tron" i Twierdza Klis
Podobnie jak wiele innych miejsc w Chorwacji, twierdza Klis zajmuje ważne miejsce w popularnym pseudo-historycznym serialu «Gra o tron». Nieugięci fani rozpoznają tę twierdzę niedaleko Splitu jako Meereen — miasto w Zatoce Niewolników.
Kadry z serialu «Gra o Tron», które zostały nakręcone właśnie, w twierdzy Klis
Nawet jeśli nie oglądaliście serialu, przypomnienia o nim czekają tutaj na was wszędzie — czy to jaskrawa broszura turystyczna, czy wystroje wnętrz twierdzy.
Ulotka, która szczegółowo opisuje zdjęcia z serialu, które odbywały się tutaj
Tak, w jednej z wież znaleziono smoki Daenerys.
A to małe smocze dzieci Daenerys Zrodzonej z Burzy, które spotkałem w jednym z pomieszczeń twierdzy
Wybór Klisu jako miejsca zdjęć nie był przypadkowy, ponieważ jest to niesamowicie malownicze miejsce. Z twierdzy rozciąga się widok na Split, zielone doliny, górskie serpentyny i wyspy Adriatyku.