Przewodnik po Chorwacji
Ruiny Salona, Chorwacja: gdzie się znajduje i jak się tam dostać ze Splitu, co można zobaczyć (Amfiteatr i Kompleks Archeologiczny), moje wrażenia z wizyty
Zaktualizowano:
jestem zapalonym niezależnym podróżnikiem, travel bloggerem z ponad 10-letnim doświadczeniem.
O mnie i o tym, dlaczego prowadzę ten Autorski Przewodnik po Chorwacji, napisałem szczegółowo tutaj
Polecamy: zobacz wszystkie wycieczki do Salony (2026) pod tym linkiem
W odległości 8 km na północ od Splitu znajdują się ruiny starożytnego miasta Salona. Było to miasto Ilirów, a później stało się stolicą rzymskiej prowincji Dalmacji (stąd pochodził cesarz Dioklecjan) ze względu na swoje znaczenie strategiczne i ekonomiczne.
Dziś o dawnej chwale i wielkości starożytnego miasta przypominają tylko ruiny, przyciągające dużą liczbę turystów, pragnących dotknąć wielowiekowej historii miasta.
W tym artykule opowiem, jak odwiedzić to miejsce, jak się tam dostać, o wycieczkach i o tym, co tam można zobaczyć.
Salona - chorwackie miasto-duch: co to za miejsce i trochę jego historii
Zaledwie kilka kilometrów od Splitu znajduje się miasto, którego pierwsze wzmianki w historii pochodzą z 119 roku p.n.e. To starożytne iliryjskie miasto dalmatyńskie Salona. Po jego uliczkach spacerował sam Juliusz Cezar. Stąd pochodził słynny rzymski cesarz Dioklecjan. A teraz możesz tam również, się udać.
Wikipedia twierdzi, że został założony nawet 8 wieków wcześniej — w pierwszym tysiącleciu p.n.e., jednak nie znalazłem innego potwierdzenia tego faktu.
W I wieku p.n.e. Salona została podbita przez Rzymian. W wojnie domowej między Cezarem i Pompejuszem, Salona opowiedziała się po stronie Cezara. Za tę lojalność cesarz nadał miastu status kolonii i stolicę starożytnego rzymskiego prowincji Dalmacji.
Kolejny cesarz rzymski, Dioklecjan, według przypuszczeń historyków urodził się właśnie w tym mieście. Przyznał swojej małej ojczyźnie honorowy tytuł nazwiska cesarzy — «Valeria».
W okresie między IV a VI wiekiem Salona była ważnym centrum chrześcijaństwa, o czym świadczą unikalne znaleziska archeologiczne. Około roku 614 Salona została zniszczona i złupiona przez plemiona słowiańskie i awarskie. Po tych wydarzeniach miasto utraciło bezpowrotnie swoje znaczenie.
Ruiny starożytnego miasta Salona
Zobacz wszystkie nasze artykuły o Splicie dostępne na tej stronie
Gdzie znajduje się miasto Salona i jak się tam dostać
Ruiny starożytnego miasta Salona znajdują się 8 km na północ od Splitu.
Najprostszym sposobem dotarcia do Salony jest własny lub wynajęty samochód. Na mojej stronie znajduje się obszerny artykuł o wynajmie samochodów w Chorwacji, polecam poświęcić 15 minut i zapoznać się z nim.
Lokalizacja Salony na mapie
Można również, dotrzeć do Salony z Splitu taksówką lub autobusem.
Linii autobusowe:
- nr.1;
- nr.2;
- nr.16;
- nr.37;
- nr.38.
Autobusy nr.1 i nr.16 odjeżdżają z Chorwackiego Teatru Narodowego w centrum miasta, a nr. 2 odjeżdża z portu miejskiego — moim zdaniem są to najwygodniejsze linii autobusowe.
Wycieczki do starożytnego miasta Salona
Salonę można odwiedzić również, w ramach wycieczki grupowej, które zazwyczaj, wyruszają, głównie, ze Splitu. W programie takich wycieczek, zazwyczaj, zaplanowane są odwiedziny kilku atrakcji.
- Z Splitu: prywatna wycieczka do Salony i Twierdzy Klis — od 300 euro od osoby
Doskonałe połączenie — Salona i Twierdza Klis. Najpierw samochód lub mikrobus zabierze cię do starożytnego przedmieścia Splitu, kiedyś znanego jako Salona, gdzie zobaczysz ruiny niegdyś wielkiego centrum kulturalnego.
Współczesne miasto Solin powstało na starożytnych ruinach Salony. W późnoantycznych czasach Salona miała duży wpływ polityczny i religijny.
Salona została założona po wojnie domowej w Rzymie, za czasów Juliusza Cezara i była kwitnącym miastem, trzy razy większym niż Pompeje. Dziś Solin to piękne miasto, popularne zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów.
Następnie, odwiedzisz Twierdzę Klis, fortyfikację z najlepszym widokiem na Split i okolicę. Twierdza Klis ma ponad 2000-letnią historię, sięgającą czasów iliryjskiego plemienia Dalmatów, które wykorzystywało ją jako cytadelę, zanim została zajęta przez Rzymian.
Po upadku Cesarstwa Rzymskiego to miejsce stało się rezydencją królów chorwackich. Kręcono tu słynny serial «Gra o tron», więc jeśli jesteś jego fanem, to koniecznie tam zajrzyj! - Z Splitu: prywatna wycieczka do Salony — od 249 euro od osoby
Mikrobus zabierze cię do Salony, pozostałości starożytnego przedmieścia Splitu, gdzie zobaczysz ruiny kiedyś wielkiego centrum kulturalnego.
Dziś współczesne miasto Solin, które powstało na starożytnych ruinach Salony to piękne miasto, popularne, zarówno wśród lokalnych mieszkańców, jak i turystów.
Może się przydać: zobacz wszystkie wycieczki do Salony pod tym linkiem
Co można zobaczyć w Salonie, moje wrażenia z wizyty
Od czasów starożytnych zachowały się olbrzymie wschodnie bramy miejskie Cezara.
Następny historyczny etap chorwackiej historii jest uwieczniony tutaj w grobach biskupa Domniusza, kapłana Asteriusza Kapłucha i czterech wojowników-telochranici Dioklecjana, o czym świadczą bazyliki.
Monumentalny ośrodek biskupi, wewnątrz którego zbudowano dwie duże bazyliki, chrzcielnicę i baptysterium. Ciekawe są pozostałości dużego kościoła w kształcie greckiego krzyża.
Zapraszam Cię na krótki spacer po mieście-duchu i zobaczenie, co pozostało z dawnej potęgi. Następnie, opowiem Ci o 7 głównych obiektach Soliny.
Pozostawiając samochód na darmowym parkingu, zszedłem do miejskich murów, za którymi można zobaczyć pierwsze skupisko ruin.
Ruiny, niegdyś wielkiego, rzymskiego miasta Salona
Mur miejski
Mury miejskie były budowane przez wieki i dobrze zachowały się w północnej części Salony. Ich długość wynosiła 4080 metrów, a wysokość wahała się od 1,9 do 2,5 metra.
Schodząc z murów miejskich po schodach i przechodząc kilka metrów, turyści znajdują się w otoczeniu złamanych kolumn, pośród których ukrywa się baptysterium.
Resztki murów miejskich Salony
Baptysterium
Baptysterium było ośmiokątnym budynkiem z przyległym pomieszczeniem, gdzie nowi wierni poznawali religię i przygotowywali się do chrztu.
Podłoga tego pomieszczenia była pokryta mozaiką z wizerunkiem dwóch jeleni, pijących z kantharosu (starogrecki naczynia w kształcie kubka), a nad nimi umieszczono napis: „Jak jelenie pragną źródeł wód, tak pragnie dusza moja Boga”.
Po zapoznaniu się z podstawami chrześcijaństwa uczeń mógł wejść do chrzcielnicy, w której środku znajdowała się chrzcielnica w kształcie krzyża. Po obrzędzie chrztu stawał się on prawdziwym członkiem wspólnoty chrześcijańskiej. Podczas ostatnich prac renowacyjnych chrzcielnicę obłożono czerwoną cegłą.
Baptysterium, a dokładniej to, co po nim pozostało
- Agregator taksówek i transferów, w którym możesz określić cenę za przejazd, która jest dla Ciebie wygodna: GetTransfer
- Wynajem samochodu w Chorwacji: Discovercars, Rentalcars oraz Economybookings
- Bilety na promy i katamarany w Chorwacji (+ alternatywne opcje podróży: autobus, samolot, pociąg): 12go
- Znajdź tanie hotele: Hotellook.pl
- Znajdź przewodnika, wycieczki lub bilety do muzeum w Chorwacji: GetYourGuide.pl
Wielkie Termy Miejskie (The Great City Thermae)
Polecamy: zobacz wszystkie wycieczki do Salony (2026) pod tym linkiem
Bezpośrednio za Baptysterium znajdują się ruiny term. Zgodnie z dawnymi rzymskimi zwyczajami i tradycjami, w miastach, oprócz prywatnych łaźni, znajdujących się w luksusowych domach i willach, istniały także publiczne łaźnie.
Najlepiej zachowane w Solinie są Wielkie Termy Miejskie (the Great City Thermae). Tutaj można zobaczyć wszystkie główne części tego niegdyś popularnego obiektu: otwarty dziedziniec (perystyl), przebieralnie, pomieszczenie do masażu, sala do ćwiczeń, sauny oraz pomieszczenia z zimnymi, ciepłymi i gorącymi basenami.
Architektura i konstrukcja łaźni pozwalają archeologom przypuszczać, że ich budowa datowana jest na koniec II — początek III wieku n.e. W okresie późnego rzymskiego imperium, gdy ideały chrześcijańskie zaczęły się rozprzestrzeniać, korzystanie z łaźni stało się mniej popularne, a ich pomieszczenia zostały przekazane na cele religijne.
Ściany budynku pomalowano na biało, a na kamiennych kolumnach wyrzeźbiono krzyże — symbole nowej ideologii.
Resztki miejskich łaźni w Salonie
Po lewej stronie od term — łukowy most, zwany również, «Mostem Pięciu Łuków».
Most pięciu łuków
Nie sposób przejść obojętnie obok tego mostu, ponieważ łuki są widoczne już na pierwszy rzut oka. Z pierwszego spojrzenia można dostrzec tylko 3 przęsła. Dwie boczne sekcje są wtopione w ziemię, ale ich zarysy są całkiem widoczne.
Obok mostu znaleziono duży plac z rzymskimi mozaikami, datowanymi na II-III wiek n.e. Na jednej z nich był przedstawiony Orfeusz, a na drugiej bóg morski Triton.
Obecnie są one przechowywane w Muzeum Archeologicznym w Splicie. Biorąc pod uwagę, że mozaiki były doskonałej jakości, archeolodzy uważają, że tutaj znajdował się pałac namiestnika Dalmacji. Jednakże, do tych mozaik, widocznie, nie dotarliśmy, więc pozostawiam ten fakt do Państwa weryfikacji.
Ruiny mostu pięciu łuków w Salone
Zobacz wszystkie nasze artykuły o Splicie dostępne na tej stronie
Bramy Cezara
Po prawej stronie mostu, w odległości 100 metrów, znajdują się główne bramy Salony — bramy Cezara.
Zostały one zbudowane jeszcze za panowania cesarza Augusta — na początku I wieku n.e. Po obu stronach bram znajdowały się wysokie wieże obronne, a pomiędzy nimi przebiegały 3 wejścia: boczne przeznaczone były dla pieszych, a centralne — dla wozów i jeźdźców.
Dla zaopatrzenia w wodę południowej części miasta, część bramy została przystosowana na akwedukt. Jego pozostałości można zobaczyć również, dzisiaj.
Wychodząc przez bramy, udaliśmy się wzdłuż wąskiej drogi wyłożonej białym żwirem. Świadomość, że to właśnie tą drogą, być może, chodził sam Juliusz Cezar, wprawia w zachwyt.
Główną bramą Salony jest “Brama Cezara”
Kościół Pięciu Męczenników (Kapljuč)
Idąc prosto wzdłuż drogi około 300 metrów, po prawej stronie zauważamy groby, a za nimi ruiny Kapljuč.
Chrześcijański kościół Kapljuč nosi nazwę pobliskiego strumienia, ale historia jego powstania jest o wiele bardziej interesująca. Według legendy został zbudowany na miejscu pochówku 5 męczenników, którzy zginęli za swoją wiarę.
Jeden z nich był kapłanem, a pozostali — żołnierzami cesarskiej straży. Dioklecjan, w czasie swoich rządów, okrutnie prześladował chrześcijan i bestialsko rozprawiał się z nimi na oczach widzów, bezpośrednio na arenie miejskiego amfiteatru.
Męczenników pochowano poza murami miasta, ponieważ w tamtych czasach poganom nie było miejsca w sławnym mieście Salona.
Bardzo dobrze zachowane ruiny kościoła Pięciu Męczenników
Amfiteatr
Polecamy: zobacz wszystkie wycieczki do Salony (2026) pod tym linkiem
Idąc jeszcze 200 metrów prosto, oto jest najpiękniejsze dziedzictwo miasta Salony.
Jedno z najlepiej zachowanych zabytków starożytnego miasta Salony — Amfiteatr. Archeolodzy twierdzą, że został zbudowany przez rzymskich architektów w drugiej połowie II wieku n.e. Do naszych czasów przetrwała tylko dolna część murów Amfiteatru, a pierwotnie wyglądał tak.
Uważa się, że Amfiteatr mógł pomieścić około 15 000 widzów. Aby zapewnić swobodne wejście i wyjście dla tak dużej liczby ludzi, opracowano podwójny system komunikacji: promienisty i okrężny.
Taki system jest często stosowany również, dzisiaj na dużych stadionach sportowych: trybuny mają kształt okrągłego Amfiteatru, wejście odbywało się przez bramy, a dla większej pojemności wykorzystywana była profilowana wklęsła linia trybun.
W XV-XVI wieku, w czasie panowania weneckiego, amfiteatr został celowo zniszczony, aby tureccy najeźdźcy nie wykorzystywali go jako umocnień. A następnie, Amfiteatr stał się dużym kamieniołomem, z którego mieszkańcy okolicznych ziem brali kamień do budowy domów.
Czas wrócić, do ostatniego obiektu — miejskiego teatru.
Ruiny starożytnego Amfiteatru w Salonie
Teatr miejski Salony
Wielkie miasta czasów Cesarstwa Rzymskiego, oprócz państwowych budynków administracyjnych, zawsze miały teatr, który określał poziom kulturowy miasta.
Teatr Salony znajduje się w południowej części Starego miasta, i dzisiaj można go zobaczyć z autostrady do Trogiru. Prawie wszystkie jego elementy zostały dość dobrze zachowane, chociaż został zbudowany w połowie I wieku n.e. I łatwo możemy zgadnąć, gdzie była scena, a gdzie widownia.
Tym razem nie obejrzeliśmy wszystkich ruin. Na przykład, nie dotarliśmy do miejskiego cmentarza i klasztoru. W dzisiejszym Solinie nie było ani żywej duszy, więc nie było komu zapytać o drogę. Ale teraz mam motywację, żeby wrócić!
Polecamy: zobacz wszystkie wycieczki do Salony (2026) pod tym linkiem
Pozostałości miejskiego teatru Salony