Przewodnik po Chorwacji   ›  Miasta i kurorty w Chorwacji › Mali Ston: сhorwacka stolica ostryg, ceny i nasze wrażenia z wycieczki na farmie ostrygowej

Mali Ston: сhorwacka stolica ostryg, ceny i nasze wrażenia z wycieczki na farmie ostrygowej

Zaktualizowano 10 grudnia 2022 r.

Nazwa Ston, najczęściej, mówi się o dwóch małych chorwackich miasteczkach: Mali Ston i Veliki Ston. Pierwsza z nich wychodzi na kanał Neretwy, a druga na kanał Stonu. 

Veliki Ston jest, zwykle, odwiedzany przez tych, którzy chcą wspiąć się na Wielki Chorwacki Mur (lub Mury w Stonie), ponieważ ma dwa wejścia do tej obronnej budowli, a odcinek muru jest bardziej odrestaurowany.  O Murze w Ston i naszych wrażeniach ze spaceru po nim, pisałem w tym artykule

Ci, którzy chcą skosztować najlepszych ostryg, nie tylko w Chorwacji, ale i na Bałkanach (i to prawda), wybierają się do Mali Ston. Poniżej opowiemy o tym przytulnym miasteczku i tutejszych ostrygach.

Gotowe wycieczki z Dubrownika, prowadzone przez lokalnych przewodników, z odwiedzeniem miasta Mali Ston, można znaleźć pod tym linkiem.

Mali Ston - ostrygowa stolica Chorwacji

Mali Ston to, właściwie, nie miasto, a raczej mała wioska, położona w miejscu, gdzie stały ląd łączy się z półwyspem Peljesac. 

Jeśli Veliki Ston był centrum produkcji soli, to Małi Ston był centrum transportu soli. Mali Ston służył jako port, zwrócony w stronę regionu Neretwy. Stąd, sól była transportowana do Bośni i Hercegowiny, przez rzekę Neretwę.

To, właśnie, tutaj znajdują się liczne hodowle małży, ostryg, ryb i muszli. W zatoce, podczas silnych wiatrów i sztormów, łatwiej jest utrzymać skorupiaki, niż na otwartym morzu, dlatego wybiera się takie spokojne miejsca.

Z Veliki Ston do Mali Ston jest zaledwie 1 km, co stanowi 20-minutowy spacer. Obie osady łączy ogromny mur. Ponadto, do Mali i Veliki Ston można dotrzeć nie tylko zwykłą drogą, ale, bezpośrednio, murem (prawie jak po Wielkim Murze Chińskim).

Drugim powodem, dla którego Mali Ston stał się chorwackim centrum hodowli skorupiaków, jest jego położenie na brzegu zatoki Neretwy nad Adriatykiem. Woda tutaj nie jest bardzo słona, co pozytywnie wpływa na smak ostryg.

Znaleźć się tutaj, znajdziesz się w raju dla smakoszy. Jeśli jesteś miłośnikiem owoców morza, wioska Mali Ston powinna być obowiązkowym punktem zwiedzania, podczas wizyty w Chorwacji. 

Więcej o lokalnych ostrygach, a w zasadzie, o wycieczce na farmę ostryg, opowiem Wam poniżej. Na razie, trochę o samym mieście.

Ten odcinek muru, po stronie miejscowości Mali Ston, najbardziej przypomina Wielki Mur Chiński

Obecnie, głównym zajęciem mieszkańców Mali Ston jest turystyka i rybołówstwo. Świadczą o tym, liczne łodzie turystyczne i rybackie, zacumowane przy nabrzeżu wioski.

Łodzie turystyczne i rybackie, zacumowane w marinie Mali Ston

Te nabrzeże, położone przy wieży zamkowej, gdzie znajduje się jedno z trzech wejść na Mur, jest dość dobrze urządzona. Ma ładny i schludny chodnik, a wieczorem jest tu doskonałe oświetlenie. 

To, właśnie, z tej przystani wywożono niegdyś «białe złoto» Republiki Dubrownickiej.

Nabrzeże w Mali Ston, w pobliżu wejścia na Wielki Mur Chorwacki

To, co nazywane jest Wielkim Murem Chorwacji, widać tu, niemal, z każdego miejsca. Jednak, w przeciwieństwie do wiejskiego deptaka, Mur, po stronie Mali Ston, nie jest zbyt odrestaurowany. 

Jeśli, więc, chcecie zobaczyć odrestaurowany Mur w dobrym stanie, wybierzcie się do Velki Ston.

Tak wygląda Wielki Chorwacki Mur w rejonie Mali Ston; odcinek Muru w Velikim Stonie jest bardziej odrestaurowany

Starożytny port i fragment Muru to dwie z trzech atrakcji, którymi może pochwalić się Mali Ston. Trzecią i najważniejszą atrakcją są tutejsze ostrygi.

  • Agregator taksówek i transferów, w którym możesz określić cenę za przejazd, która jest dla Ciebie wygodna: GetTransfer
  • Wynajem samochodu w Chorwacji: Discovercars, Rentalcars oraz Economybookings
  • Ubezpieczenie turystyczne dla podróżujących do Chorwacji: Ektatraveling
  • Bilety na promy i katamarany w Chorwacji (+ alternatywne opcje podróży: autobus, samolot, pociąg): 12go
  • Znajdź tanie hotele: Hotellook.pl
  • Agregator wyszukiwania biletów lotniczych: WayAway (+usługa cashback, dla tych, którzy dużo latają — WayAway+)
  • Znajdź przewodnika, wycieczki lub bilety do muzeum: GetYourGuide.pl

Ostrygi w Mali Ston

Mówi się, że ostrygi i małże, hodowane w gospodarstwach, położonych w pobliżu Mali Ston, są najsmaczniejsze na całym Adriatyku.

Miejscowi nazywają ostrygi Kamienicami. I, rzeczywiście, smakują tu ciekawie — bez charakterystycznego «morskiego» zapachu.

Miejscowi nazywają ostrygi Kamenice

To, właśnie, tutaj znajduje się jedna z największych farm ostryg i małży, w Chorwacji. 

Wielu turystów przybywa do Mali Ston,  właśnie po to, by cieszyć się smakiem świeżo wyłowionych z wody, ostryg, uzupełniając swój wykwintny posiłek wysokiej jakości winem. 

Ze względu na hodowlę skorupiaków. na tym obszarze zakazano nawet budowy, pozostawiając ten teren wyłącznie dla bezpiecznego życia morskich stworzeń.

Przy okazji, ta chorwacka wioska jest jedynym miejscem na świecie, gdzie hoduje się małe, okrągłe ostrygi. Nie próbowaliśmy ich, ale, jako fakt, warto o tym wspomnieć. Może ktoś chciałby niedrogo spróbować takiego dania tam, gdzie są hodowane.

Jeśli jesteś zainteresowany zobaczeniem, jak hodowane są małże, wybierz się na wycieczkę po farmie ostryg. 

Nie będziesz się nudził. Dowiesz się nie tylko o tym, co dzieje się z ostrygami, zanim zostaną podane, ale, także, będziesz mógł skosztować ostryg z różnymi sosami i kieliszkiem białego wina. 

Półwysep Peljesac to, także, jeden z najbardziej znanych chorwackich regionów z rozległymi winnicami. Z najpopularniejszej lokalnej odmiany winorośli, Plavac Mali, powstają doskonałe wina: czerwone wino Dingač i białe Postup.

Czerwone wino Dingač i białe wino Postup produkowane są z najpopularniejszej w południowej Dalmacji odmiany winogron — Plavac Mali

Restauracje w Mali Ston, gdzie można spróbować lokalnych ostryg

W lecie, można tu spróbować owoców morza w każdej, z kilkudziesięciu, małych restauracji. Zimą, niestety, niewiele z nich jest otwartych.

W restauracji, na zdjęciu poniżej, położonej przy wjeździe do wsi, degustowaliśmy Kamienicę latem 2021 roku. Od października do kwietnia restauracja (działa on, zresztą, od 1902 roku) jest zamknięta.

Rodzinna restauracja z owocami morza przy wjeździe do Mali Ston

Najlepszą całoroczną restauracją, reklamowaną na każdym rogu, jest Sorgo. Tak, ma wyższą cenę, niż mniejsze, rodzinne restauracje rybne. Duża ostryga kosztuje około 1,5 euro, ale jakość jedzenia i obsługi jest zachwycająca.

Inną, bardzo popularną restauracją w miejscowości, jest «Kapetanova Kuća». Czynna jest od 1986 roku, w starym domu, który ma pewną wartość historyczną, w skali kraju. Dziś, restauracja serwuje świeże owoce morza. W sali zimowej jest 50 miejsc, a na tarasie letnim, dodatkowe, 50.

Restauracja Kapetanova Kuća w Mali Ston

Tutaj za obiad zapłaciliśmy 22 euro, w tym: kieliszek wina, kilka ostryg i porcję kalmarów z warzywami. Niektórzy mogą mówić, że jest drogo, ale ja uważam, że adekwatnie do Chorwacji i takiego porządnego miejsca. 

Ci, którzy mają więcej czasu, mogą poszukać miejsc takich jak farmy i rodzinne, prostsze miejsca, gdzie ostrygi są znacznie tańsze. 

Porcja kalmarów z warzywami w restauracji Kapetanova Kuća

Nie można też zapomnieć o małżach. Pod względem bulionu Chorwaci przygotowują je nieco łagodniej niż Czarnogórcy czy Francuzi, ale wielkość i smak samych skorupiaków dają tym potrawom fory. Wszystkie restauracje rybne w Mali Ston, obok ostryg, mają w menu wybór lokalnych małży.

Cena ostryg w Mali Ston

W Kapetanova Kuća, najpopularniejszej restauracji w Mali Ston, za 1 ostrygę zapłaciliśmy około 1,5 euro. Jeśli znajdziesz farmę, która przyjmuje turystów lub pójdziesz do łatwiejszej restauracji, cena spada do 0,6 — 1 euro za sztukę.

Czy to jest drogie, czy nie? Za małe ostrygi w Zatoce Kotorskiej (Czarnogóra), na farmach ostrygowych, cena za małe ostrygi wynosi 1 — 1,5 euro. W przypadku dużych (jak w Chorwacji) cena wynosi 3-4 euro. 

A w takich gospodarstwach trzeba je jeść w miejscach ascetycznych i nieszczególnie czystych, gdzie wszystko jest jak na wiejskiej kuchni z kilkoma stołami. A w szczycie sezonu, będziesz musiał długo czekać na obsługę, a może, nawet, nie dostaniesz talerza.

Teraz, o wielkości ostryg. Duże ostrygi to te, które były hodowane przez dwa lata. Poniżej, na zdjęciu, znajdują się ostrygi, które mają rok. Można oszacować ich wielkość i wyobrazić sobie, że dwuletnie ostrygi są około 1,5 razy większe.

Te ostrygi mają 1 rok

Na farmach jednoroczne ostrygi przykleja się do sznura za pomocą cementu — parę muszli zaczepia się o siebie i przepuszcza między nimi sznur. Następnie, ten wianek ostryg jest opuszczany do wody, a koniec liny jest przywiązany do poprzeczki. 

Teraz, muszą rosnąć kolejny rok i dodać do ceny kolejne 4 Kn (nieco, ponad, 0,5 euro). Taka jest różnica między małżami jednorocznymi a dwuletnimi.

Kolejne pudło jednorocznych ostryg

Proces hodowli ostryg trwa do dwóch lat. Innymi słowy, dwuletnie ostrygi są największe i najdroższe.

Dla mnie osobiście nie ma większej różnicy, czy są to ostrygi jednoroczne, czy dwuletni. Ostryg nie je się po to, by napełnić żołądek, ale dla cierpkiego i słonego posmaku, który przyjemnie orzeźwia zimne białe wino.

Wycieczka na farmę ostryg

W 2019 roku, przed naszą podróżą do Chorwacji, zaprojektowaliśmy plan podróży i, prawie natychmiast, uwzględniliśmy wycieczkę na farmę ostryg w Mali Ston.

Nie pomylę się, jeśli powiem, że ta farma ostryg jest jedną z największych i najpiękniejszych farm w Południowej Dalmacji.

Już z drogi, od strony Dubrownika, mogliśmy zobaczyć sporo pływających farm-platform, które obsługują pola, na których hodowane są ostrygi. 

Farmy-platformy, obsługujące pola, na których hodowane są ostrygi

Cena za porcję, liczącą 10 ostryg, zależy od ich wielkości i waha się od 7 do 10 euro. Uzgodniliśmy młode, jednoroczne ostrygi, po 7 euro za porcję.

Oto jak wyglądają (zdjęcie poniżej). Właściciele farmy wyjmują ostrygi z klatki i otwierają je przed nami. 

Sam proces nie jest łatwy, gdyż młode żywe ostrygi mocno zaciskają muszle. Ale chłopaki to profesjonaliści i całkiem ciekawie jest obserwować ten proces.

Właściciele farmy wyjmują ostrygi z klatki i otwierają je przed nami

Następnie, wszystko układane jest na talerzach, każdy dostaje swój i można udać się ze swoimi ostrygami i winem na pływającą platformę, w cieniu, gdzie znajdują się stoliki.

Pływające platformy na farmie ostrygowej, gdzie, w cieniu, można zjeść świeże ostrygi

Oprócz ostryg farma ta uprawia, również, małże i przegrzebki, ale ich nie próbowaliśmy.

Ten przystanek degustacyjny zajął nam około 45 minut i był bardzo przyjemny.

Gotowe wycieczki z Dubrownika, prowadzone przez lokalnych przewodników, z odwiedzeniem miasta Mali Ston i degustacją lokalnych ostryg, można znaleźć pod tym linkiem.

Podobał Ci się artykuł? Podziel się nim z przyjaciółmi:
Facebook
Twitter
Pinterest
WhatsApp