Przewodnik po Chorwacji
Winnice w Chorwacji: w Istrii, Środkowej Dalmacji, Peljesacu, na wyspach Hvar i Korcula. Co trzeba wiedzieć przed zwiedzaniem chorwackich winnic
Zaktualizowano:
jestem zapalonym niezależnym podróżnikiem, travel bloggerem z ponad 10-letnim doświadczeniem.
Podróżuję po Europie już od 8 lat. Tutaj dzielę się swoim doświadczeniem i przydatnymi poradami, jak wybrać dobrą wycieczkę fakultatywną i później nie pożałować
O nas i o tym, dlaczego prowadzimy ten Autorski Przewodnik po Chorwacji, napisaliśmy szczegółowo tutaj
Polecamy wycieczki z degustacją wina w różnych regionach Chorwacji: na półwyspie Istria, w Środkowej Dalmacji (niedaleko Splitu i Trogiru), na półwyspie Pelješac, na wyspie Hvar, na wyspie Korcula
Według ostatnich obliczeń, w Chorwacji jest 800 oficjalnie zarejestrowanych winiarni. Łącznie, w tym kraju działa około 20 tysięcy prywatnych producentów wina. Przy tym, rosną tu 64 różne odmiany winorośli.
Z mojej subiektywnej opinii, wina bałkańskie są dobrym przykładem przenoszenia wrażenia o kraju — na wino. Do tego, przejaw efektu czasu i miejsca. Bez odwiedzenia kraju(a najlepiej winnicy, w której to wino powstaje), wina chorwackie nie są tak ciekawe.
Może, właśnie dlatego, wina Chorwacji rzadko opuszczają ją granice — pije się je, głównie, w samym kraju. Z tego, też, powodu, najlepiej badać chorwackie wina «na terroir» (czyli, bezpośrednio, na miejscu).
W tym artykule opiszę dziewięć chorwackich winiarni, które odwiedziliśmy w różnym czasie, z podziałem na główne regiony winiarskie kraju.
Podpowiem też, jak, na własną rękę, odwiedzić prywatne winnice w Chorwacji, do których nie prowadzą zorganizowane wycieczki grupowe.
Główne regiony winiarskie w Chorwacji
Zanim, jednak, zaczniemy mówić, bezpośrednio, o chorwackich winiarniach, uważam, że należy krótko odnieść się do dwóch ważnych kwestii:
- Na jakie regiony winiarskie dzieli się Chorwacja.
- Które rodzaje wina są najlepiej wychodzą w każdym z tych regionów winiarskich.
Chorwacja, dzięki swojemu położeniu geograficznemu, ma idealne warunki klimatyczne do produkcji wina i oliwy z oliwek.
Pod wieloma względami, czyni to Chorwację jednym z najpopularniejszych kierunków dla miłośników turystyki gastronomicznej. Jedynie Włochy i Francja mogą dać jej poważną konkurencję w tym kierunku turystycznym.
Winiarstwo w Chorwacji umownie dzieli się na dwie główne typy — kontynentalną i przybrzeżną (z wyspami). Ale, od niedawna, znawcy wina i sommelierzy wprowadzili nową klasyfikację i podzielili chorwackie winiarstwo na cztery regiony winiarskie:
- Dalmacja;
- Chorwackie Zagorje (środkowa Chorwacja);
- Slawonię i równiny Dunajskie;
- Baranja (łączy Istrię i wybrzeże zatoki Kvarner).
Te cztery główne regiony dzielą się na kolejne dwadzieścia podregionów. Nie będę ich wszystkich wymieniał, gdyż interesuje nas gotowy produkt w zimnej butelce.
Cztery główne regiony winiarskie Chorwacji
Większość chorwackich winnic (około 2/3) to odmiany białych winogron. Inaczej jest, jednak, w regionie Dalmacji, gdzie dominują czerwone, autochtoniczne odmiany.
Regiony winiarskie strefy śródlądowej skupione są wokół Zagrzebia. Dlatego, dla większości turystów znacznie, znacznie ciekawsze jest odwiedzenie winnic strefy nadmorskiej (w tym wysp). O nich, właśnie, opowiem poniżej.
- Agregator taksówek i transferów, w którym możesz określić cenę za przejazd, która jest dla Ciebie wygodna: GetTransfer
- Wynajem samochodu w Chorwacji: Discovercars, Rentalcars oraz Economybookings
- Bilety na promy i katamarany w Chorwacji (+ alternatywne opcje podróży: autobus, samolot, pociąg): 12go
- Znajdź tanie hotele: Hotellook.pl
- Znajdź przewodnika, wycieczki lub bilety do muzeum w Chorwacji: GetYourGuide.pl
Region winiarski Istria i Kvarner (Baranja)
W tej części skupię się na Istrii, bo, niestety, nie udało mi się jeszcze odwiedzić winnic w rejonie zatoki Kvarner.
Najlepszymi regionami winiarskimi na Istrii są Poreč i Rovinj, z ich pasem nadmorskim. Dobre wina można, jednak, znaleźć na całym półwyspie.
Istria słynie z aromatycznych win wytrawnych i surowych, czerwonych odmian o długim cyklu życia. Winiarze z półwyspu odnoszą szczególne sukcesy z winami białymi, które doskonale komponują się, z popularnymi tu, potrawami rybnymi i owocami morza.
Do najczęściej spotykanych odmian winogron, używanych do produkcji tutejszych białych win należą:
- malvasia istryjska (istnieją różne poglądy na temat jej pokrewieństwa ze zwykłą malvasią — jedni twierdzą, że są to te same, inni, że istryjska malvasia to osobna odmiana);
- muszkat;
- pinot blanc;
- pinot gris;
- sauvignon blanc;
- riesling (rzadsza odmiana dla tego obszaru, ale sporadycznie można też spotkać wina z niego zrobione).
W przypadku win czerwonych sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Niestety, niewiele jest próbek, które moglibyśmy pochwalić i zabrać ze sobą, do domu.
Tradycyjny styl win czerwonych — ostry, figlarny, kwaśny, celowo-młody i niezrównoważony — daje dobre wyczucie o «terroir» (sumie czynników naturalnych danego obszaru), ale pozostaje w tyle za międzynarodowymi standardami.
Najpopularniejszą lokalną odmianą winogron na wina czerwone jest teran. Stanowi on podstawę lokalnych odmian.
Robi się również międzynarodowe odmiany winogron, takie jak cabernet sauvignon, merlot i inne. Oczywiście, w Istrii są dobre czerwone wina, ale trzeba będzie ich poszukać.
Region winiarski Dalmacja
Dalmacja ma, prawie, 700 km linii brzegowej na stałym lądzie i posiada około 1000 wysp. Tutaj, na kamienistych, stromych tarasach pięknie rosną autochtoniczne odmiany winorośli (czyli takie, które powstały, w sposób naturalny, na danym obszarze i są, zwykle, uprawiane w swojej ojczyźnie):
- białe — grk, pošip, vugava;
- czerwone — plavac mali i babić.
Dalmacja to jedyny region winiarski w kraju, w którym dominują wina czerwone. Są one pełne, dojrzałe i często osiągają 15% alkoholu.
Szczególnie znane są dwie lokalne apelacje dla odmiany winorośli Plavac Mali — Dingač i Postup, na półwyspie Peljesac, w Południowej Dalmacji.
Apelacja (z fr. appellation d’origine; z fr. appellation) jest oficjalnie uznany obszar uprawy winogron technicznych (przeznaczonych do produkcji win) z własnym, ustalonym ekosystemem (terroir) i zatwierdzonym zestawem wymogów dla produkowanych win.
W Dalmacji produkuje się, również, skandalicznie osławione, słodkie wino z późnych zbiorów — Prošek, do którego nazwy mają pretensje producenci prosecco.
Inne słynne apelacje w regionie winiarskim Dalmacja, to:
- Primošten (Dalmacja Północna);
- Čara i Smokvica (wyspa Korcula);
- Neretva-Opuzen (Dalmacja Południowa);
- Ston (półwysep Peljesac, w Południowej Dalmacji);
- Vinogorje Hvar (Vrboska, wyspa Hvar).
Co trzeba wiedzieć przed samodzielną wizytą do winnicy w Chorwacji
Zanim zacznę moją recenzję winiarni, które odwiedziliśmy w Chorwacji, dam kilka rekomendacji dla tych, którzy chcą odwiedzić jedną z tych winiarni po raz pierwszy:
- Jeśli zamierzasz odwiedzić winnicę na własną rękę, upewnij się, że znajdziesz ich stronę internetową i sprawdź, czy istnieje harmonogram, kiedy winnica jest otwarta dla wszystkich.
Jeśli będzie email, napisz, jeśli będzie numer telefonu, zadzwoń i umów się na wizytę, z wyprzedzeniem. W przeciwnym razie, może się okazać, że w winnicy nie znajdziecie nikogo (lub może być niezbyt mile widziana, zwłaszcza w czasie, gdy winiarze są ciężko pracujący).
Dla każdej winnicy, podanej poniżej, wymieniłam godziny otwarcia dla gości i numer telefonu, pod który dzwoniliśmy, przed wizytą.
- Prawie w każdej winiarni można degustować zrobione tam wino, ale zasady są różne:
- gdzieś jest to darmowe;
- albo za degustację kilku win jest jakaś cena.
Druga opcja jest właściwie preferowana. W tym przypadku, można delektować się winem bez myśli, że trzeba coś kupić.
Z kolei, darmowa degustacja sugeruje, że powinieneś kupić jedną (lub kilka) butelek wina, nawet jeśli ci nie smakuje.
Jeśli wino ci nie smakuje, to nic wielkiego: nie daj się złapać w kompleks winy, który podszeptuje, że powinieneś kupić coś od tego miłego pana, który cię poczęstował. Ale nadużywać gościnności, też nie powinieneś.
- Nie krępuj się rozmawiać, pytać i dzielić wrażeniami — w większości przypadków winiarnie zatrudniają ludzi, którzy lubią towarzyskie spotkania, a Ty możesz się wiele dowiedzieć.
- W zależności od wielkości winnicy, możesz przybyć do specjalnie wyposażonej sali degustacyjnej lub znaleźć się w prywatnym domu, gdzie przywita Cię sam właściciel winnicy.
Są plusy i minusy obu tych rozwiązań, a wielkość winnicy, zwykle, nie ma związku z jakością produkowanego przez nią wina.
- Zastanów się wcześniej nad swoją trasą i wyznacz kierowcę, jeśli podróżujesz wynajętym samochodem. Umów się z kierowcą, aby albo, jak najmniej próbował wina, albo je wypluwał — nie chcesz problemów prawnych w obcym kraju, nie mówiąc już o poważniejszych konsekwencjach.
Przy okazji, o niuansach, zasadach i cenach wynajmu samochodów w Chorwacji pisałem szczegółowo wcześniej w tym artykule
- Jeśli, jednak, chcesz zrobić pełną degustację dla wszystkich uczestników, skorzystaj z wynajmu samochodu na godziny, z kierowcą.
Na taką wycieczkę będziecie potrzebowali 2-3 godzin, w zależności od ilości winiarni, które chcecie odwiedzić. Wynajęcie samochodu na taki czas, dla 2-4 osób, będzie kosztować 45-70 euro.
Do godzinowego wynajmu samochodu w Chorwacji, korzystam z bardzo poręcznego serwisu internetowego Get Transfer (mają pełnoprawną wersję w języku polskim).
Po prostu, zostawiasz zapytanie o wyjeździe z wybranej lokacji i określić czas wynajmu (lepiej zrobić to kilka dni przed wyjazdem) i czekasz na ofertę, ze zdjęciem samochodu i kosztem przejazdu, od lokalnych kierowców na swojego maila (z reguły ofert jest mnóstwo — jest w czym wybierać).
Możesz, też, określić własną cenę (przybliżoną, średnią cenę, dla danego regionu i klasy samochodu, serwis online wyświetla w momencie wypełniania formularza wniosku).
7. Co najważniejsze — miej radość z tego procesu! Wycieczka po winnicy w Chorwacji to ciekawe i ekscytujące doświadczenie, które pozwala nie tylko skosztować darów lokalnej ziemi, ale także, np., podziwiać wspaniałe widoki (takie jak ten, z winnicy Kabola).
Wspaniały widok, który goście otrzymują, podczas degustacji wina w winnicy Kabola (na Istrii)
Winnice Istrii
Polecamy wycieczki z degustacją wina: na półwyspie Istria
Na Istrii odwiedziliśmy trzy winnice, o których chciałabym Wam opowiedzieć w tym artykule. Od razu powiem, że nie znaleźliśmy zorganizowanych wycieczek do tych winnic, więc będziemy musieli zarezerwować prywatne transfery, z opłatą godzinową (jak pisałam wyżej, polecam ten serwis online do takich transferów).
Kolejnym miejscem, do którego chętnie bym się wybrał, ale jeszcze nie zdążyłem, jest winnica Bruno Trepan. To dość młoda i, najbardziej wysunięta na południe, winnica na Istrii (w okolicach miasteczka Šišan).
Zorganizowaną wycieczkę do tej istryjskiej winnicy (ale, też, bez transferu), znajdziecie pod tym linkiem. Za 42 euro od osoby oferują zwiedzanie piwnic winnych i degustację 5 win podawanych z przystawkami.
A teraz nasze recenzje winnic istryjskich, które odwiedziliśmy.
Winnica Kabola
Kabola produkuje, głównie, białe wina, ale jest też kilka czerwonych. Czerwone są bardziej cierpkie, ale białe są wspaniałe!
Biała Malvasia z Kaboli okazała się prostym, ale też jednym z najlepszych (jeśli nie najlepszym) istryjskim winem z tego szczepu winogron, jakie próbowałem.
Oprócz wspaniałych wrażeń od białej malvasii, winiarnia Kabola otrzymuje ode mnie nagrodę — «Najbardziej fotogeniczna winnica Istrii»
Malvazija Istarska to orzeźwiające białe wino z pikantnymi nutami. Jedno z głównych białych win Istrii i północnej Dalmacji. Czasami, ta odmiana wina jest określana jako Malvasia Istriana, na sposób włoski (choć, wino to nie jest tym samym co włoska Malvazija).
Wina z istryjskiej Malvasii są, zazwyczaj, orzeźwiające i wytrawne, o obniżonej zawartości alkoholu. Do głównych niuansów smakowych należą: nuty kopru włoskiego, pigwy, miodu, moreli i przypraw.
Jednym z powodów, dla których istryjskie wina mają swój charakterystyczny smak jest to, że w przeciwieństwie do reszty Chorwacji, istnieje tu tradycja starzenia win w beczkach z akacji, a nie w beczkach dębowych
- Adres: Kanedolo 90, Momjan, 52460, Buje, Chorwacja.
- Tel: +385 99 720 7106.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (11:00 — 17:00); Niedziela (dzień wolny).
Winnica Cattunar
Najważniejsze w tym przypadku jest to, żeby nie pomylić. Jest znany producent z wyspy Krk, o nazwisku Catunar. A ten, do którego się udaliśmy, jest z Istrii, z dwoma «tt».
Ich rodzina posiada rozległe winnice w rejonie Brtonigla. Okazało się, że najstarszą istryjską odmianę Malvasija, uprawiają tu na czterech rodzajach gleb.
Innymi słowy, to co wyróżnia tę winiarnię to fakt, że w 2013 roku, we współpracy z uznanymi agronomami, rodzina Cattunar uruchomili projekt «4 gleby».
Od tego czasu ich malvasia jest wypuszczana w butelkach, oznaczonych informacją o glebie, na której była uprawiana. Wszystkie 4 malwazji różnią się smakiem i bukietem, a ich porównanie jest bardzo ciekawe.
Czarna, czerwona, biała i szara gleba: każda z nich nadaje inny, charakterystyczny bukiet jednej odmianie winorośli (malvasia)
Na swojej winnicy, w 2017 roku, wybudowali też mały pięciogwiazdkowy hotel — Wine Residence Cattunar (pokoje dostępne do rezerwacji od początku marca do końca października). Można tam odpocząć, zwiedzić okolicę (samochodem, rowerem czy konno), a wieczorem, w spokoju, wypić malvasię, przy basenie, nie muszę się nigdzie spieszyć.
Winnica Cattunar produkuje, również, kilka rodzajów doskonałej rakii
- Adres: Nova Vas 3, 52474 Brtonigla, Chorwacja.
- Tel: +385 99 486 3509.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (09:00 — 17:00); Niedziela (dzień wolny).
Winnica Franc Arman
Gdy zadzwoniliśmy do właściciela, okazało się, że w tej samej miejscowości (a nawet na tej samej ulicy) jest jeszcze jeden Arman (ale ma na imię Marian). Również, jak rozumiecie, winiarz.
Jadąc, stworzyliśmy w głowie historię o dwóch rywalizujących ze sobą braciach. Okazało się, jednak, że wcale nie są spokrewnieni, a, na dodatek, nie mogą ze sobą wytrzymać. Wino Mariana, nawiasem mówiąc, jest niezłe.
Winnica Franc Arman
Na miejscu spotkał nas syn Franka — Oliver. Oprowadził nas po piwnicy, poczęstował domowym serem i zaczął opowiadać o winie. Widać było, że jest zakochany w swoim biznesie, dumny ze swojej produkcji i czerpie z niej ogromną przyjemność.
Wszystkie wina Franka Armana przypadły mi do gustu. Malvasia, Pinot Grigio, Chardonnay, Merlot (2013) — nawet nie wiem, który odmian wina wyróżnić. Nawet wino musujące (mimo, że nie jestem jego fanem), zachwyciło mnie.
Jedno wino jest lepsze od drugiego. A ceny są całkiem rozsądne
- Adres: Narduči 5, 52447, Vižinada, Chorwacja.
- Tel: +385 91 574 0498.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (od 08:00 do 20:00, w lecie i do 16:00, w zimie); Niedziela (dzień wolny).
Co jeszcze warto zwiedzić na półwyspie Istria:
- Pula Chorwacja: kiedy jechać, сo warto zwiedziс i zobaczyć (zabytki), gdzie jechać z miasta, najlepsze plaże, zdjęcia
- Medulin Chorwacja: co tu robić na urlopie, atrakcje warte zobaczenia, pogoda według miesięcy, noclegi i plaże
- Rovinj (Chorwacja) przewodnik turystyczny: kiedy jechać, na ile dni, co zobaczyć, plaże i wyspy w okolicy, zdjęcia
Winnice Środkowej Dalmacji (niedaleko Splitu i Trogiru)
Polecamy wycieczki z degustacją wina: w Środkowej Dalmacji (niedaleko Splitu i Trogiru)
W Chorwacji istnieje ogromna liczba maleńkich, domowych winiarni, produkujących wino i oliwę z oliwek dla siebie, a, w nielicznych przypadkach, także na sprzedaż. Winnice te nie pojawiają się w folderach i niełatwo się o nich dowiedzieć. Istnieją, jednak, sezonowe wycieczki do niektórych z nich.
Wycieczkę do jednej z takich domowych winnic, w pobliżu miasta Skradín, można obejrzeć pod tym linkiem. Na tej wycieczce zostaniecie poczęstowani trzema rodzajami domowego wina oraz tradycyjnymi dalmatyńskimi przekąskami.
Dla tych, którzy chcą połączyć wyjazd do prywatnej winiarni ze zwiedzaniem Parku Krka (takie wycieczki w Dalmacji są bardzo popularne), polecam wycieczkę, dostępną pod tym linkiem, gdzie, w drodze powrotnej z parku, odwiedzicie znaną winiarnię Ante Sladić Vino.
Winnica Grabovac
Na szczególną uwagę zasługują małe, rodzinne winnice w okolicach starego miasta Imotski. Warto się tam wybrać po zwiedzeniu głównej atrakcji turystycznej — średniowiecznej twierdzy, która stoi na skalnym klifie, nad Niebieskiem Jeziorem.
Tam, pośród winnic, które uprawiali już starożytni przodkowie współczesnych Chorwatów, znajduje się rodzinna winiarnia Grabovac.
Z winiarnią tą związana jest pewna historia lub piękna legenda. Ponad 200 lat temu cesarz Francuzów Napoleon I Bonaparte tak bardzo polubił jej wina, że nie tylko uznał winnicę za jedną z najlepszych na terenie Chorwacji, ale także uczynił ją jednym z dostawców wina na francuski dwór cesarski.
Dziś winnice Grabovac zajmują obszar ponad 6 hektarów, w malowniczej, pagórkowatej okolicy Donji Proložac, w pobliżu Imotski.
Od ponad 25 lat rodzina Grabovac oferuje wszystkim gościom wycieczki, zarówno po rodzinnych winnicach, jak i po nowoczesnej piwnicy winnej, wybudowanej w 1992 roku.
Oczywiście, żadna wycieczka nie może się obyć bez degustacji tych samych win, które kiedyś przyprawiały o zawrót głowy francuskiego cesarza. Dziś można tu spróbować:
- dwie odmiany czerwonych win: Modro jezero barrique i Modro jezero;
- dwa białe wina: Sivi pinot i Kujundžuša;
- a także, znakomitego różowego wina: Crveno jezero.
Z czerwonych smakowało nam Modro jezero, a z białych — Kujundžuša (kupiliśmy po butelce każdego)
- Adres: Križnog puta 17, 21264, Donji Proložac, Chorwacja.
- Tel: +385 98 934 1226.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (09:00 — 22:00); Niedziela (09:00 — 16:00).
Zorganizowaną wycieczkę do winnicy Grabovac, z wizytą nad jeziorami (Niebieskim i Czerwonym), na elektrycznych skuterach, zobaczcie pod tym linkiem
Winnica Vina Rak
Niedaleko od Szybenika znajduje się miejscowość Rakovo selo, które jest dobrze znane z tamtejszej winnicy.
Dla tych, którzy spędzali wakacje w Szybeniku, jest ona dość dobrze znana jako winiarnia Vina Rak lub Rancho Rak. Różne wycieczki (np., zwiedzanie parku Krka) często kończą się wyjazdem do tego miejsca.
Właściciele tego przedsiębiorstwa założyli rodzinny biznes turystyczny — zwiedzanie winnic, winiarni i piwnic z degustacją i sprzedażą wina.
Mimo tego turystycznego «pasa transmisyjnego», wino jest dobrej jakości i ma przystępne ceny. Gościom, podczas degustacji, serwowane są pyszne, tradycyjne dalmatyńskie przekąski: oliwki, pršut, domowy ser i chleb.
W dniu naszego przyjazdu dostępnych było 5 odmian wina:
- 2 białe: Debit i Maraština (trzy odmiany o różnym stopniu starzenia);
- 2 wina różowe: Opolo i Rose.
- 1 wino czerwone: Babić (dwie odmiany o różnym stopniu dojrzałości).
Dla przybliżenia kosztów win, przytoczę następujące ceny (za butelkę):
- zeszłoroczny Debit i Maraština — po 12 euro;
- zeszłoroczna Rose — 10,5 euro;
- 3-letnie Opolo — 13,5 euro.
Mimo turystycznego «pasa transmisyjnego», tutejsze wino jest dość dobrej jakości, a ceny są całkiem przystępne
- Adres: Rakovo Selo 98, 22000, Šibenik, Chorwacja.
- Tel: +385 98 934 1226.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (09:00 — 22:00); Niedziela (09:00 — 16:00).
Zorganizowaną prywatną, kulinarną wycieczkę do winnicy Rak (ze zwiedzaniem Szybenika), z lunchem i degustacją trzech rodzajów wina, zobacz pod tym linkiem
A pod tym linkiem dostępna jest oferta dla tych, którzy chcą połączyć degustację wina w winnicy Rak z wycieczką do Parku Narodowego Krka.
Winnice Peljesacu (w pobliżu Dubrownika)
Polecamy wycieczki z degustacją wina: na półwyspie Pelješac
Wydłużony półwysep Peljesac leży 50 km na północ od Dubrownika. Tutejsze winnice położone są na niedostępnych rejonach górskich, a uprawa winorośli na stromych zboczach wymaga od miejscowych winiarzy ogromnego wysiłku, który, na szczęście, nie idzie na marne.
Z tych stron pochodzą dwa, znane na całym świecie, marki wina: Dingač i Postup (oba z odmiany Plavac Mali). Nigdzie indziej winogrona te nie rosną tak dobrze jak na tym dalmatyńskim półwyspie, a ważną rolę odgrywa tu, właśnie, położenie winnic.
Krzewy posadzone na skalistych zboczach wykorzystują ciepło słoneczne nawet nie w stu procentach, ale, pewnie, w trzystu:
- po pierwsze, w formie bezpośredniego promieniowania słonecznego;
- po drugie, jako odbite od kamieni;
- i po trzecie, jako odbite od morza.
W połączeniu z korzystnymi czynnikami glebowymi i klimatycznymi stwarza to idealne warunki do rozwoju tradycyjnej odmiany lokalnej, jaką jest Plavac Mali.
Na drodze z Dubrownika, oprócz setek hektarów winnic, rozrzuconych po wzgórzach, widnieją niezliczone znaki: Vinarna, Winery, Wine Shop, Wine Testing, Wine Sales.
Przy wjeździe na półwysep był nawet znak «Pelješac — Vinogorje. Wine growing hills», co tłumaczy się jako «Pelješac — Wzgórza winiarskie». Przychodzi mi na myśl, że podobny znak stoi przy wjeździe do najlepszego plażowego obszaru Dalmacji — riwiery Makarskiej.
Dingač
Wzmacniane (13-15%), pełne, silne i gorące wino o wyjątkowych właściwościach organoleptycznych, które pozostawia naprawdę niezapomniane wrażenie.
Wino ma głęboki czerwony kolor. W zależności od zbioru winogron, trunek może mieć również barwę fioletową. W smaku jest bardzo intensywne i ma przyjemną goryczkę.
Dingač jest wytwarzany z winogron, które zajmują najbardziej strome zbocza górskie w centralnej części półwyspu Peljesac, gdzie winogrona w pełni wykorzystują bezpośrednie i odbite ciepło.
Najlepsze próbki Dingač mogą być pozostawione na 5 lub nawet 10 lat, a najlepsze roczniki — na 15 lat lub więcej.
Postup
Pochodzące z północnych części półwyspu Peljesac, gdzie zbocza górskie nie są tak strome jak w centrum.
To wysokiej jakości wino jest, niewątpliwie, podobne do opisanego powyżej, choć różni się od niego tym, że jest nieco mniej cierpkie, gęste i cielesne.
Mimo to, Postup jest, również, bardzo mocnym, pełnym i gorącym winem, na ogół bardziej subtelnym i eleganckim niż Dingač.
Jeśli chcesz spróbować autentycznego Dingač na terroir, wybierz się na prywatną wycieczkę (z transferem w obie strony) z Dubrownika, do winnic na półwyspie Peljesac, (w tym wieś Potomje, gdzie produkowany jest ten doskonały napój).
Inna ciekawa prywatna wycieczka, z włączonym transferem z Dubrownika, do trzech winnic na półwyspie Peljesac, z degustacją 15 odmian czerwonych (Plavac mali) i białych (Pošip, Grk, Malvazija lub Marastina) win, z butelek i beczek.
Winnica Matuško
Ta, dość duża winiarnia, może pochwalić się ogromnymi piwnicami, w których przechowywane jest wino. W przeciwieństwie do sąsiednich, mniejszych winiarni, nastawiona jest na obsługę dużych grup turystycznych — wielkość ich produkcji to umożliwia.
My, jednak, zatrzymaliśmy się tutaj podczas naszej prywatnej wycieczki na wyspę Korcula z Dubrownika (już w drodze powrotnej).
Podczas zwiedzania piwnic, z degustacją wina, głowa tej rodzinnej firmy, Mato, dużo opowiada o historii ich wina, jego produkcji i winnicach (mówi po angielsku).
Podczas degustacji próbowaliśmy 1 wino białe, 2 wina czerwone, 1 rodzaj grappy i 2 rakii.
Mogę powiedzieć, że tutaj spróbowałem jednego z niewielu Pošip (nie mylić z Prošek), które mi smakowało. Było świeże, musujące, mineralne, z nutami akacji i cytrusów (kupiłem dwie butelki w cenie 6 euro.
Podobał mi się, również czerwony Dingač — też kupiliśmy go do domu, jako prezent dla przyjaciół 6,5 euro.
Tutaj spróbowałem jednego z niewielu Pošip, które mi smakowało
- Adres: Potomje 5, 20244, Potomje, Chorwacja.
- Tel: +385 98 934 1226.
- Otwarte dla degustacji (po wcześniejszym zgłoszeniu): Poniedziałek — Sobota (08:00 — 18:00); Niedziela (08:00 — 16:00); Poniedziałek — Czwartek (08:00 — 14:00).
Winnice na wyspie Hvar
Polecamy wycieczki z degustacją wina: na wyspie Hvar
Na wyspie Hvar rozważaliśmy kilka winiarni, w tym z listy, podanej nam przez znajomego barmana w Splicie
Ale, trudno było oprzeć się entourage’u winnej piwnicy ze świecami i barikami (jak nazywają specjalne dębowe beczki do starzenia wina), w której organizują degustacje na winnice Dubocovic. I wybór został dokonany na ich korzyść.
Przy okazji, oprócz odwiedzonej przez nas winiarni Dubocovic, na liście naszego znajomego barmana znalazła się butikowa winiarnia Ventus, otwierana w 2019 roku, w miejscowości Vresnik, oraz ta wycieczka do miasteczka Vrboska, do jednego z najsłynniejszych chorwackich winiarzy, gdzie będziecie mieli okazję skosztować czterech różnych rodzajów wina wraz z czekoladą.
Winnica Duboković
Mając wcześniejsze złe doświadczenia z winiarniami na wyspach, napisałem do Ivo Dubokovića z około 5-dniowym wyprzedzeniem. Tym razem, więc, nie było żadnych problemów z wizytą.
Degustacja kosztuje 20 euro od osoby. Zgodnie z reklamą: 7-8 win, 4 rodzaje oliwy, chleb i lokalny ser. W rzeczywistości, było 10 win. Degustacja trwała około 1-1,5 godziny.
Ivo okazał się bardzo sympatyczną osobą i z pasją opowiadał o tym, jak trafił do świata winiarstwa, swoich winnicach, procesie produkcji i, krótko, o każdej pozycji wina.
Trudno było się oprzeć atmosferze winiarni ze świecami i barikami
Degustowaliśmy 3 wina w stylu Ornage/Amber:
- Moj Otok — wino jest świeże, niezłożone, ale przyjemne, z dobrą kwasowością. Wzięliśmy je do obiadu, z rybą — bardzo nam smakowało 8 euro;
- Moja B — styl utleniony, w smaku słodkie nuty jerezu 12 euro;
- Moja M — to już poważniejszy Orange, ale nieco nietypowy, zamknięty. Chciałem spróbować go jeszcze raz, żeby nadać mu sens. Zabrałem do domu 18,5 euro.
4 wina czerwone:
- Laganini — lekkie, wyraziste wino z odmiany winogron Drnekusa. Jak głosi książeczka: «wino dla pań, które chcą czegoś lżejszego niż Plavac Mali i dla panów, którzy chcą czegoś gładkiego i pijalnego». W zasadzie, tak więc jest 8 euro.
- Prije 6009 Godina — ciekawe wino z Plavac Mali. Pełne ciała, czarne jagody, czekolada, pieprz. Zabrałem butelkę do domu na degustację 16,5 euro.
- Medvedica — tego wina nie było na degustacji, bo wszystkie butelki zostały wyprzedane, ale Ivo nalał nam wino prosto z beczki. Wino było prawie gotowe, w planach było zabutelkowanie go w najbliższych miesiącach. Wydało mi się nieco dzikie. Czarne jagody, dereń, suszone owoce 29 euro.
- Medved — topowe wino Ivo Dubokovića. Potężne, z długim posmakiem, czekolada, suszona śliwka, dereń, suche drzewo. Trzeba napowietrzyć. Wydaje mi się, że czasu degustacji było za mało, by w pełni je zrozumieć i wczuć się w nie. Cena gryzie 46,5 euro.
Przy okazji, po chorwacku Medvjedica/Medved to foka śródziemnomorska (mnich fok).
Były też 2 wina deserowe: Don Petar i Prvi Poljubac. Nic przeciwko winom deserowym, jeśli są dobrze zrobione, ale te mi nie smakowały.
Spróbowaliśmy, również, ich oliwy z oliwek. Jest pyszna, ale bardzo droga. 6,5 euro za 200 ml. To nie jest zbyt korzystna oferta.
- Adres: Jelsa 301, 21465, Jelsa, Chorwacja.
- Tel: +385 91 441 0110.
- Otwarte na degustacje: nie ma określonej godziny, trzeba zadzwonić i umówić się z właścicielem.
Prywatną wycieczkę (za jedyne 100 euro, ze wszystkimi transferami, wliczonymi w cenę) do winnicy Duboković, znajdziecie pod tym linkiem
Winnice na wyspie Korcula
Polecamy wycieczki z degustacją wina: na wyspie Korcula
Wyspa Korcula leży na południe od Hvaru, na szerokości geograficznej półwyspu Peljesac. To, właśnie tutaj, produkowane jest doskonałe białe wino Pošip, być może najsłynniejsze chorwackie wino.
Pošip
Historia Pošipa sięga kilku wieków wstecz i, przez cały ten czas, jest on produkowany z lokalnych winogron o tej samej nazwie, nadal zbierając jagody, wyłącznie ręcznie. Pošip to cudownie pełne, okrągłe i silne białe wino o oszałamiająco owocowym bukiecie i smaku.
W przeszłości Pošip uprawiany był tylko na wyspie Korcula, ale, dzięki wczesnej dojrzałości, jest obecnie szeroko rozpowszechniony w całej Dalmacji. Można go znaleźć na półwyspie Peljesac, wyspach Brać i Hvar, wyspach Pakleni, archipelagu Kornati oraz na zboczach masywu górskiego Biokovo.
Na Korculi mieliśmy w planie odwiedzić kilka winiarni. Z wyprzedzeniem napisałem do winnic Toreta i Krajančić.
Toreta, natychmiast, odpowiedziała, że są całkowicie wyprzedane i winnica nie przyjmuje gości. Winiarnia Krajančić milczała.
Do wieczora chciałem gdzieś pójść, więc napisałem do innej małej winnicy, Vitis Winery, znajdującej się w pobliżu naszego mieszkania. Odpowiedź była szybka, więc postanowiliśmy spędzić tam wieczór.
Jeśli masz ochotę na podróż do lokalnych apelacji, sprawdź tę prywatną wycieczkę. Za 190 euro od osoby (transfery wliczone w cenę), proponują wycieczkę do słynnych «wiosek winiarskich» Čara i Smokvica, gdzie uprawia się lokalną autochtoniczną odmianę winogron, Pošyp.
Winnica Vitis
Vitis Winery to malutki zakład produkcyjny, w którym znajdziemy trzy odmiany win: Grk, Plavac Mali i Rose Plavac Mali.
Kiedy je odwiedziliśmy, zdaliśmy sobie sprawę, że ich przewaga nie leży głównie w winach, ale w przyjmowaniu gości, bo miejsce jest tak malownicze.
Wewnątrz dziedzińca, na tarasie, stoją stoliki ze wspaniałym widokiem na ogród podwórkowy i winnice. Po lewej stronie rozciąga się drzewo granatu. Wszystko to jest bardzo ładne, instagramowe.
Zaletą winnicy Vitis nie leży głównie w winach, ale w przyjmowaniu gości, bo miejsce jest tak malownicze
Tutaj, jest to zorganizowane tak: zamawiasz jedzenie i przekąski z menu i płacisz za degustację 3 win (4 euro). Dziewczyna przynosi w kolejności białe, różowe i czerwone wina i opowiada o winie i jego produkcji. I tak, po kolei, obsługuje każdy stolik.
To, jak mały taśmociąg. Ale atmosfera temu sprzyja. Smakujesz wino i podziwiasz krajobraz.
Winnica Vitis
Ich Grk to ciekawe wino, świeże, z przyjemną goryczką w posmaku. Chętnie zabralibyśmy je ze sobą, ale problem polegał na tym, że było już wyprzedane. Zachowali partię tylko na degustacje i nie dało się jej kupić.
- Adres: Lumbarda 474, 20263, Lumbarda, Chorwacja.
- Tel: +385 91 927 9027.
- Otwarte na degustacje: nie ma określonej godziny, trzeba zadzwonić i umówić się z właścicielem.
Winnica Krajančić
Następnego dnia postanowiłem zadzwonić do Krajančić, bo, nadal, milczeli, a my, nadal, chcieliśmy odwiedzić tę winiarnię. Zwłaszcza, że czytałem o nich wiele dobrych recenzji i o tym, jak Luka Krajančić robi świetną robotę ze szczepem Pošip.
Z chęcią spróbowałem jego win, zwłaszcza że robił Pošip w różnych stylach — zarówno Orange, jak ze starzeniem.
Po rozmowie telefonicznej dowiedzieliśmy się, że cały zespół jest na zbiorach i w tej chwili nie ma degustacji w winnicy. Ale, można ich odwiedzić i kupić, jeśli się wie, czego się potrzebuje. Pojechaliśmy więc, mimo że nie wiedzieliśmy, czego chcemy.
Tam spotkała nas bardzo miła kobieta, która oprowadziła nas po winnicy, pokazując mini produkcję i salę degustacyjną z przepięknym widokiem na zatokę. Jakby czas się tu zatrzymał — na stole stały brudne kieliszki i otwarte puste butelki.
Według właścicielki degustacja odbyła się dawno temu, ponad miesiąc temu. Niestety, poinformowała nas, że większość win została wyprzedana i zostały tylko 3 pozycje: najbardziej podstawowy Pošip, Plavac Mali i deserowy Pošip Opera. Wzięliśmy wszystkie trzy:
- Plavac Mali — aromat i smak czekoladowo-dymno-jagodowy, nic wybitnego, ale zrobione dobrze. Przyjemnie się pije, a wino nie jest zbyt cierpkie (9 euro).
- Pošip Intrada — smak neutralny. Przyjemne do picia, ale nie więcej niż to (8,5 euro).
- Pošip Opera — wino jest słodkie. Dużo suszonych moreli, miodu, orzechów. Nie jestem wielkim fanem win deserowych, ale można pominąć mały kieliszek. Butelka 375 ml (20 euro).
Wino Plavac Mali, winnica Krajančić
- Adres: Zavalatica 313, 20273 Čara, Chorwacja.
- Tel: +385 20 834 047.
- Otwarte na degustacje: nie ma określonej godziny, trzeba zadzwonić i umówić się z właścicielem.
Mapa winnic w Chorwacji (które odwiedziliśmy)
Mapa winnic w Chorwacji, które odwiedziliśmy
Może się przydać:
- Co warto zobaczyć w Chorwacji: jakie wycieczki w kraju są najlepsze, które zabytki warto odwiedzić, czym Chorwacja różni się od innych krajów
- Jak wybrać dobrą wycieczkę fakultatywną w Chorwacji: сeny 2026, porady, recenzje — na co zwrócić uwagę przy wyborze (wiele przydatnych informacji z osobistego doświadczenia)
- Gdzie jechać po raz pierwszy w Chorwacji: zalety i wady kurortów, ile kosztuje urlop oraz gdzie najlepiej z dziećmi i dla młodych